Quốc Dân đảng tìm đường cầm quyền ở Đài Loan

Tờ Nikkei Asia dẫn thông báo từ cơ quan Quốc Dân đảng (KMT) ở Đài Loan thông báo bà Trịnh ngày 1.6 đến Mỹ bắt đầu chuyến công tác kéo dài đến ngày 16.6. Mới đây, hồi đầu tháng 4, bà Trịnh đến Bắc Kinh và có cuộc gặp với Chủ tịch nước Tập Cận Bình.

Nỗ lực thuyết phục Washington

Chuyến đi lần này của bà Trịnh diễn ra trong bối cảnh KMT đang nỗ lực trì hoãn các chương trình cải cách năng lực phòng vệ mà ông Lại Thanh Đức, Lãnh đạo Đài Loan, đang đề xuất với cơ quan lập pháp của đảo này. Trong 2 năm qua, KMT - vốn kiểm soát cơ quan lập pháp bằng liên minh nhỏ hơn - tìm cách ngăn chặn phần lớn chương trình nghị sự về an ninh và quản lý của nhà lãnh đạo Lại Thanh Đức thuộc đảng Dân tiến (DPP). Tình trạng bế tắc đã khiến các nhà lập pháp và quan chức Mỹ liên tục chỉ trích, đồng thời đặt ra câu hỏi về sự ổn định chính trị và chính sách lâu dài của Đài Bắc trước Bắc Kinh. Cụ thể hơn, trong khi Washington muốn Đài Bắc mua vũ khí của Mỹ nhiều hơn và tăng chi tiêu quân sự, thì KMT tại chương trình nghị sự ở cơ quan lập pháp Đài Loan lại muốn hạn chế vấn đề này.

Ảnh: Reuters

Vì thế, chuyến đi của bà Trịnh đến Mỹ được cho là nhằm thể hiện thiện chí của KMT đối với Washington. Trả lời báo chí trước chuyến đi, bà Trịnh cho biết mục tiêu là "để cho những người bạn Mỹ hiểu rằng từ Thế chiến 2 đến nay, KMT luôn trung thành và có trách nhiệm nhất với Washington". Bà còn khẳng định KMT "có thể duy trì hòa bình xuyên eo biển và giúp Mỹ không phải tham gia vào một cuộc chiến đầy tốn kém" nếu xảy ra xung đột ở eo biển Đài Loan.

Trả lời Thanh Niên hôm qua (1.6), GS Stephen Robert Nagy (ĐH Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) đánh giá: "Đài Loan đóng vai trò quan trọng đối với hòa bình và ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Chuyến đi của lãnh đạo KMT tới Mỹ để thảo luận về sự ủng hộ của đảng mình đối với việc cắt giảm chi tiêu quân sự của Đài Loan. Qua đó, KMT không chỉ làm rõ lập trường của lãnh đạo đảng này, mà còn để gửi gắm về vị thế của Mỹ về an ninh và răn đe trên eo biển Đài Loan".

"Chắc chắn, cả hai bên sẽ chọn lọc chia sẻ quan điểm đối với Trung Quốc sau khi lãnh đạo cả hai bên gần đây đều thăm Bắc Kinh và gặp Tập Cận Bình. Tại sao phải như vậy? Vì giới chức lãnh đạo Mỹ có lẽ không tin tưởng lập trường hay ý định của lãnh đạo KMT. Ngược lại, như nhiều nhà lãnh đạo khác, lãnh đạo KMT cũng đặt câu hỏi về độ tin cậy đối với Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump và cũng như quan điểm chung của chính giới Washington khi nội bộ Mỹ đang phân rẽ sâu sắc. Lãnh đạo KMT cần làm rõ liệu Mỹ tiếp tục hướng tới các vấn đề quốc tế, hay theo đuổi chính sách biệt lập rồi "bỏ mặc" Đài Loan trước Trung Quốc", GS Nagy phân tích thêm.

Cầu nối Mỹ - Trung ?

Tuy từng có quá khứ xung đột với Đảng Cộng sản Trung Quốc, KMT thời gian qua trở nên thân thiện hơn với Bắc Kinh, bác bỏ quan điểm thúc đẩy độc lập cho Đài Bắc mà đảng cầm quyền đang theo đuổi. KMT cho rằng việc thúc đẩy độc lập cho Đài Loan có thể dẫn đến bùng nổ chiến tranh. Qua đó, lãnh đạo KMT luôn khẳng định chỉ đảng này mới đủ sức mang lại hòa bình cho eo biển Đài Loan, đồng thời là đóng vai trò cầu nối giữa Mỹ và Trung Quốc để giải quyết vấn đề Đài Loan. Vì nguyên nhân này, đảng cầm quyền ở Đài Loan là DPP - vốn nhận được sự ủng hộ của những người gốc Đài Loan - cáo buộc KMT trở thành "tay sai" cho Bắc Kinh. Một số cáo buộc còn cho rằng Bắc Kinh nhiều lần tìm cách can dự vào bầu cử ở Đài Loan theo hướng có lợi cho KMT. Thậm chí còn có cáo buộc bà Trịnh nhận sự hỗ trợ từ Trung Quốc đại lục để trở thành lãnh đạo KMT.

Tuy nhiên, chính sách của KMT được cho là một trong những nguyên nhân khiến đảng này liên tục thất bại trong 3 cuộc bầu cử lãnh đạo Đài Loan gần đây (2016, 2020 và 2024). Giữa bối cảnh đó, tận dụng áp lực từ Bắc Kinh đối với Đài Bắc gây nên những khó khăn cho kinh tế Đài Loan, KMT đang hướng đến thuyết phục cử tri rằng có thể giải quyết vấn đề với Trung Quốc đại lục.

Dự kiến, tháng 11 tới đây, Đài Loan sẽ diễn ra cuộc bầu cử lãnh đạo ở các địa phương cùng nhiều cơ quan quan trọng tại đảo này. Kết quả bầu cử có thể ảnh hưởng lớn đến cuộc bầu cử lãnh đạo cao nhất tại Đài Loan vào năm 2028. Chính vì thế, lãnh đạo KMT đang nỗ lực thể hiện năng lực cầm quyền vốn cần có sự ủng hộ của Mỹ. t